و صاحب هر مرتبه درخور مرتبهء خود نيّتى دارد كه اعمالش منوط به همان نيّت است ، و در هر درجه شاهدى و گواهى چند از اطوار و اخلاق دارد كه دعواى مدّعى و كمال واقعى به آنها ممتاز مىشود . فايده : اگر كسى گويد كه : از تحقيقات سابقه چنين معلوم مىشود كه مقرّبان را بهشت چندان منظور نمىباشد ، و از جهنّم چندان بيم نمىباشد ، پس اين تضرّعات و مبالغات كه در دعاها از براى طلب بهشت وارد شده و آثار خوف جهنّم و عذاب كه از اطوار انبيا و ائمه عليهم السّلام مفهوم مىشود چه معنى دارد ؟ بنده را در اين مقام معنى لطيفى به خاطر رسيده كه تا كسى بهره‌اى از محبّت نداشته باشد اذعان نمىنمايد ، بدان كه بهشت را ظاهرى و باطنى و صورتى و معنى مىباشد ، و هركسى از بهشت به لذّتى مخصوص است ، و از يك ميوهء بهشت با يك طعم صد هزار لذّت متصوّر است ، كه هر فردى به يكى از آنها التذاذ مىيابد ، يك شخص همّت او مقصور است بر خوردن مطعومات لذيذه ، و كامش شيرين مىشود ، و به غير اين لذّت جسمانى ديگر چيزى نمىيابد ، ديگرى كه يك قدرى از عظمت منعم خود شناخته همين شيرينى در كام او لذيذتر است ، و تفكّر مىنمايد كه مرا نزد آن خداوند رتبه‌اى هست كه چنين ميوهء شيرينى براى من خلق كرده و به من عطا نموده ، پس كام جسم و كام روحش هر دو شيرين شده . ديگرى از اين ميوه همين شيرينى مىيابد ، كه محبوب حقيقى از من راضى شده ، و اين ميوه از لطف او به من رسيده ، چنانچه در اخبار وارد شده كه اعلاى لذّات اهل بهشت مرتبهء رضوان است ، كه نويد خوشنودى الهى به ايشان مىرسد . و اگر توضيح اين مطلب را خواهى ، تمثيلى از براى تو بيان كنم ، مثلا اگر